|
|
|
Toen Elizabeth Stuart, oudste dochter van de
Engelse koning James (Jacobus) IV en Anna van Denenmarken, in het huwelijk
trad met Frederik van de Palts, die toen zijn hof in Heidelberg hield, kon
zij niet vermoeden, welk een tragische levensweg er voor haar lag. In 1619
aanvaarde Frederik V de kroon van Bohemen van de opstandige Boheemse
edelen, waarna hij openlijk de zijde van de protestanten koos tegen de
machtige Habsburgers die Bohemen sedert 1526 regeerden. In de herfst van
1619 toen Frederik en Elizabeth Praag binnenreden, waren er al cynici die
verklaaaden dat de nieuwe Boheemse vorst niet langer dan één winter in
de Boheemse hoofdstad zou verblijven. In feite regeerde hij toch nog ruim
een jaar vóór zijn tropen in de tragische slag op de Witte Berg, die het
begin was van drie eeuwen Duitse bezetting, definitief zouden worden
verslagen. Frederiks eigendommen in Europa werden in beslag genomen en hem
restte niets anders meer dan in Holland asiel aanvragen, waar een neef van
Frederik, onze prins Maurits het echtpaar alle hulp toezegde. Elizabeth
wijdde al haar energie en charme aan de zaak van haar man, de
"Winterkoning". Aan haar komst in NEderland herinnert in Rhenen
nog een plaquette. |
|
|
Gelukkig waren er entousiaste jonge prinsen, die
het echtpaaar hun hulp aanboden. Christiaan van Brunswijk, een jonge
Duitse prins, schreef op zijn vaandel: "Tout pour Dieu et pour
Elle", uiting gevend aan zijn bewondering voor de jonge Boheemse
vorstin. Entousiasme evenwel was niet voldoende. Tegen de Oostenrijkse
overmacht was het gelgertje van Frederik niet bestand. Hij stierf nog als
balling in 1632 aan tyfus. |
|
|
Elizabeth wilde de politieke realiteit echter
niet zien. Zij zette de strijd allen voort, financieel bijgestaan door
Karel I en het Hollandse hof. Met overtuiging verdedigde zij haar rechten
en die van haar oudste zoon Charles Louis tegenover de Europese
vorstenhoven. Intussen namen de moeilijkheden toe. Het Engelse parlement
zette de financiële hulp stop. |
|
|
Toen de dertigjarige oorlog in 1648 eindigde met
de bekende Vrede van Münster, hoopte Elizabeth haar laatste jaren in
Heidelberg te kunnen slijten. Maar problemen met haar oudste zoon waren er
de oorzaak van dat zij er de voorkeur aan gaf in Den Haag te blijven. Een
nieuwe slag trof haar diep. Haar broer koning Karel I werd in Engeland ter
dood gebracht. Haar zoon in Heidelberg wilde haar geen toelage meer geven
en verontwaardigd schreef zij of hij werkelijk voornemens was haar zonder
geld voor kaarsen, zeep en brandhout aan haar lot over te laten. |
|
|
De dood van Cromwell braqcht neiuwe hoop in
haar door muizen geteisterde landhuis. Zij nam deel aan de
feestelijkheden in Den Haag, waar het herstel van de monarchie in
Engeland werd gevierd. In 1662 kreeg zij een nieuw huis in Engeland, maar
de daardoor ontstane drukte was haar te veel geworden. |
|
|
De gemalin van de Winterkoning, in Engeland
"Queeen of Hearts" genoemd, stierf in februari 1662. De
blijvende gevolgen voor de positie van de Tsjechen zijn bekend. Keizer
Ferdinand II triomfeerde, de Tsjechische kroon kwam weer voor drie eeuwen
in Habsburgse handen en 27 Tsjechische edellieden werden in de oude stad
onthoofd acht maanden na de Slag op de Witte Berg. Twaalf van deze
hoofden werden als waarschuiwng in het openbaar tentoongesteld op de
Karslbrug.
|
|
|
|
