|
|
Onder de Tsjechische schilders van de vorige
eeuw, die als baanbrekende pioniers beschouwd moeten worden, kan naast
Mikoláš Aleš allereerst Josef Mánes (1820-1871) genoemd worden. Deze
belangrijkste vertegenwoordiger van de Boheemse Romantiek was zowel
schilder als graficus en heeft een duurzame invloed uitgeoefend op jongere
generaties, ook door zijn schetsen van het Tsjechische volksleven.
|
|
|
Naast landschappen als "Bij Mělník"
en "Sterrennacht" schilderde Mánes genrestukken en in de geest
van zijn tijd historische onderwerpen en portretten, miniaturen en bloemen
en illustreerde hij volksliederen. Hij illustreerde ook de zgn.
"middeleeuwse" handschriften van Václav Hanka, die later door
Masaryk e.a. als vervalsingen werden ontmaskerd en waarover een langdurige
strijd losbrandde tot zij tenslotte ook door de nationalisten als
vervalsingen werden onderkend: de zgn. Köninginhofer en Grünberger
handschriften.
|
|
|
Mánes maakte verscheidene reizen o.m. naar Moskou, Rome, München en Polen.
Bekend is het astronomisch uurwerk van het
raadhuis in de Praagse Oude Stad met het calendarium. Schepper van de
wijzerplaat, een met olieverf beschilderde koperen plaat uit 1865, is Mánes.
Dit is een kopie, het origineel wordt in het Museum van de stad Praag
bewaard.
|
|
|
Veel werk van Mánes is te zien in het
Agnesklooster, waar ook werk van Aleš hangt. Aan deze grootste
Tsjechische schilder herinnert voorts het Máneshuis (Mánesův dům), in
de Staré Město, het woonhuis van de kunstenaarsfamilie Mánes. Evenals
andere kunstenaars ligt Mánes begraven op het bekende kerkhof Olšany.
|
|
De jongere broer van Josef, Quido Mánes
(1828-1880) vertegenwoordigde in de Tsjechische kunst de
"Biedermeir"-stroming. Hij toont in zijn schilderijen de wereld
van kunstenaars, burgers en studenten.
Hoewel hij in München zijn opleiding had genoten, onderging Mánes de
geest van zijn tijd met zijn ideeën over volk, natie en culturele
autonomie.
Op zijn wijze heeft Mánes een belangrijke bijdrage geleverd aan de
culturele en politieke bewustwording van zijn volk.
|
|
| Hierbij zijn enkele reproducties van zijn
kunstwerken afgedrukt, o.m. de dood van Lucas van
Leiden. In feite was het hier een portret van Mánes'
stervende vader, die evenals Lucas van Leiden
kunstschilder was. |
